Nieuws

Dinxperlo, Kerkrade… : ook in Afrika grenzen dwars door de stad

In de bus van Lilongwe naar Mzuzu kom je halverwege bij het stadje Jenda, dat óp de grens van Malawi en Zambia ligt. Bij m’n vorige passages, enige jaren terug, keek ik uit naar de signalen, grensgeval als ik ben, die de grens zichtbaar maken, die de buurlanden herkenbaar maken ten opzichte van elkaar, juist op deze plek. That’s what grenzen are for. Toch?

Niet dus. Ze zouden het voor mij hebben gedaan. Zelf tonen ze geen interesse in de grens.

De bus heeft helemaal niet stilgestaan in Jenda. Als ik nog eens van hoed en rand wil weten, dan moet ik maar een keer uitstappen. Tot het zover is, kan ik me illusies maken over een soort van mega-Schengen in Afrika.

Jenda ligt op en over de grens en vanuit de bus kun je heel goed zien, dat die grens er écht niet is, in zijn grensfunctie althans. GoogleMaps trekt de grenslijn door huizen net zoals dat het gevel is in Baarle-Nassau/Hertog. Er zijn geen hekjes, zelfs geen kleine, alleen maar voor het ‘zichtbaar maken’ van de grens. Geen paaltjes, geen bordjes, helemaal niks. Het moet, als Google klopt, de zandweg náást de autoweg betreffen. En verderop, waar de bus al van de grens afgeweken is, gaat de grenslijn echt dwars door het westelijke wijkje van Jenda.

Het kan leuk zijn om precies te weten hoe ’t zit. Het is echter net zo leuk om het gewoon op te merken en er gefascineerd notie van te nemen.

Niko Winkel, 24 januari 2022

grensfoto Vennebrugge

Wijnand Bredewold fotografeert de grens: waar vind je je eigen grens?

Onlangs ontving Grensfietsen.NL een email van Wijnand Bredewold. Hij liet weten zelf met een fotografie/kunst-project bezig te zijn, geïnspireerd door het thema ‘grens’:

As a child I was already fascinated by maps. I fantasized that I would travel through distant lands and cross borders, where landscapes change and other people live, how exciting that would be … Later, when I crossed those borders by car or bike, I was always excited. The border crossing was something which took you to other countries. Nowadays borders in European Union have disappeared, you can travel freely. There is hardly any border control but the visible landmarks have remained there. When walking along the borders, you can still notice them clearly. Not only by boundary markers, such as landmarks, but the border crossing and separations between the two countries are noticeable. What is still visible in the border areas? I travelled with my camera and have been searching for particular landscapes, objects and scenes. Borders are not only the physical borders in this project, but also zones etc. where you cannot go and where the world ends, or the times I reached my own limits ….

Voor mij, voor Grensfietsen.NL een bijzondere relatie om te verdiepen!
Op de Grensfietsen.NL-website staan veel foto’s. Het Grensfietsen.NL-boek is zelfs voornamelijk op foto’s gebaseerd. Maar: deze kunnen véél beter! Bijvoorbeeld… met hulp van fotografen.

Stel je voor, dat een navolgende druk van het boek “Grensfietsen.NL – 17 etappes langs onze landsgrens” voornamelijk gevuld kan worden met foto’s van ‘betere grensfietsfotografen’ dan ondergetekende. Zou dat niet prachtig zijn?!

Niko Winkel, 18 januari 2022

Hieronder een mooie foto van Wijnand. Kijk verder op de ‘border-grens’-pagina op zijn website.

grensfoto Vennebrugge
‎5 ‎september ‎2017, N 52.5211 E 6.70543 L Balderhaar (NLD) | R Wielen (DEU)

Grensfietsen.NL – 17 Etappes langs de landsgrens – het boek is er!!

De afgelopen maanden is hard gewerkt aan de boekversie van Grensfietsen.NL.
Vorige week is het boek gedrukt en geleverd: 500 exemplaren zijn bezorgd bij Geon.

Geon is het bedrijf, dat Grensfietsen.NL in het voorjaar van 2021 heeft ondersteund bij de constructie van de website, bij de realisatie van de prachtige geografische kaarten online (dat is de échte Geon-expertise!) en het afgelopen najaar tevens met het prachtig vormgeven van het boek.

Geon bestaat dit jaar 30 jaar en schenkt het boek, als een soort jubileum-uitgave, aan haar bedrijfsnetwerk. Deze eerste druk is dus (nog) niet voor openbare verkoop beschikbaar. Het is mij nog niet helemaal duidelijk, hoeveel exemplaren er de komende weken nog beschikbaar kunnen worden gesteld. Ben je écht geïnteresseerd, stuur dan even ’n mailtje naar info@grensfietsen.nl.

Ben je nog geen lid van de besloten Grensfietsen.NL-pagina op Facebook, dan kun je je daar ook nog even aanmelden.

Het streven is nu: een eerste verkoopversie van het boek gereed in februari/maart 2022. Dus je kunt eventueel ook nog daarop wachten.
Als wordt deze jubileum-uitgave uiteindelijk vast en zeker een ‘collectors item’! 😉

Hierbij de achterflaptekst van het full-color boekwerk, 256 bladzijden:

Nederland klein? De lengte van de Nederlandse landsgrens is meer dan 1000 kilometer! Vanaf de Dollard, in het noordoosten van Groningen,
langs de grensprovincies Drenthe, Overijssel, Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en, tot slot, Zeeuws-Vlaanderen. In Cadzand-Bad het
eindpunt: de Noordzee!

De toeristische grensfietsroute langs de Nederlandse landsgrens is nog wat langer: ruim 1300 kilometer. Je fietst door meest kleinschalig boerenland en door prachtige natuurgebieden langs en vaak óp de grens. Verrassend vaak is de grens zélf goed te befietsen. Is ’t een straat, dan heet-ie nogal eens Grensstraat of Grensweg. Of ’t is een houtwal waar ook een pad langs of doorheen loopt. Er zijn legio verrassende grensoverschrijdende natuurgebieden, maar de grens is vaak de grens tussen verschillende landschappen.

Juist het dan weer wél goed herkenbaar zijn van de grens en het soms ook totaal vervaagd zijn van de grens maakt het grensgebied verrassend en fascinerend. De grens vertelt veel over de geschiedenis. Cultuurhistorisch is het grensgebied overal interessant. In dit boek lees je, ter begeleiding van een prachtige fietservaring, verhalen en anekdotes die het grensgebied laten leven.

Dit boek neemt je mee langs de grens voor een avontuurlijke vakantie, met 17 dag-etappes, of voor enkelvoudige dagtochten. Soms fiets je langs bewegwijzerde knooppunten, soms langs obscure halfverharde paden. In het boek tref je de QR-codes die je leiden naar veel extra informatie, inclusief GPX-bestanden, op de website: http://www.grensfietsen.nl.

Boekbespreking: Milo van Bokkum – Grensstreken

Ben je besmet met het grensfascinatievirus, dan kun je sinds een paar maandjes je lol op met ‘Grensstreken’ van Milo van Bokkum. Het boek kwam enige maanden geleden uit, waarbij er aandacht was van radio en dagbladen. Van Bokkum is economie-redacteur bij NRC.
Hij legt in het uitgebreide voorwoord uit, wat grensfascinatie inhoudt. Voor mij voor 100% herkenbaar, evenzogoed verbeeldt met grote bagagedragers als cultuur, taal en geschiedenis als met het eenvoudige kleurverschil per land in een atlas.

Ik heb Milo een mailtje gestuurd, hem gewezen op mijn eigen Grensfietsen.NL-project en alvast gehint op mijn eigen boek, dat binnenkort het daglicht zal zien. Mijn voorstel was: stuur je mij jouw boek op, dat stuur ik jou het mijne op.
En zo ontving ik Grensstreken van Milo persoonlijk in de brievenbus, enige weken geleden. Vanmiddag las ik de laatste bladzijden.

Het boek is prachtig vormgegeven, vol met prachtige cartografische afbeeldingen, vaak eeuwenoude grensstreken verbeeldend. Van Bokkum heeft het boek thematisch ingedeeld: Exclaves (incl. enclaves), lineaalgrenzen, eilanden, bergen & rivieren en ‘gedeeld land’. En natuurlijk een apart hoofdstuk over Nederland. De bijzondere grenzen leveren altijd lezenswaardige anekdotiek op, zoals ik dat zelf ook vaak aantrof, speurend naar achtergronden van de anomalieën waar je zomaar op stuit. Regelmatig kwam ik dezelfde gekkigheden tegen als die ook aan de orde kwamen het ook al zo mooi vormgegeven ‘The Atlas of Unusual Borders’ (Zoran Nicolic, 2019).
Niettegenstaande de prachtige kaarten in Grensstreken, het boek van Milo van Bokkum is toch vooral verhalend, haalt de bijzondere geschiedenissen achter die ‘rare grenzen’ naar de voorgrond. Altijd zweven de verhalen tussen de realiteit en de irrealiteit van het fenomeen ‘grens’. De extreemste fascinatie is er immers als de grens je voor de gek houdt, door er ‘niet te zijn’. Of… niet beleefd te worden. Nieuwe ‘grenzen van Van Bokkum’ beleefde ik dus bij verhalen zoals over ‘gedeeld land’: als er stukken land zijn, die domweg gedeeld worden door 2 verschillende landen. Dat type ‘grens’ had ik nog niet in ’t vizier. In Luxemburg is er een rivier die Duitsland en Limburg samen delen. Vanuatu bestond tot haar zelfstandigheid uit een groot aantal eilanden, dat gedeeld werd door Frankrijk en Engeland. Kijk je dieper naar de achtergronden, dan is het meestal louter opportunisme dat de boventoon voert. Net als ook met Moresnet. De kern is dan: laten we proberen de ruzie niet uit te praten, maar verder niet meer te bespreken. Immers: de meeste problemen lossen zich op door… er niets aan te doen.
Moresnet, het stukje neutraal gebied net ten zuiden van Vaals, was precies zoiets: ‘in hemelsnaam, wat moeten we ermee?’, wist iedereen. Maar niemand deed wat. En toen kwam de Eerste Wereldoorlog. Een fraai staaltje ‘oorlogswinst’: het probleem was daarna direct opgelost.

Ik was natuurlijk zelf het meest nieuwsgierig naar de verhalen over ‘Nederland’, want het is per slot van rekening dié grens, die ik zelf strak in het vizier heb. Jawel, ik kwam veel van m’n eigen ‘verhalen’ tegen. Leuk om Milo van Bokkum nog te vertellen over bijvoorbeeld Eurostaete. Die is-ie zelf niet tegengekomen, denk ik. Maar de Nieuwstraat in Kerkrade, de Duivelsberg, Elten en Tüddern, het Dollard-grensconflict en de laatste grenscorrecties in de Maas bij Maastricht, inclusief de snorrenclub uit Antwerpen, die jaarlijks op het grensschiereiland hun eigen staatje-voor-een-weekend, Snoravia, oprichten – allemaal heerlijke verhalen, die ik ook al op eigen wijze op Grensfietsen.NL heb uitgelicht. Van Bokkum legt net weer andere klemtonen en gaat er meest wat dieper op in dan op Grensfietsen.NL het geval is.

Grensstreken heb ik nu eerst van kaft tot kaft gelezen, maar het is uiteindelijk ook een fijn bladerboek, dat ik er regelmatig even bij zal pakken.

Niko Winkel, 7 december 2021

Dagblad van het Noorden: “Oud grenskantoor voorzien van nieuwe slagboom”

RHEDERBRUG Het gerenoveerde grenskantoor in Rhederbrug lijkt weer als vanouds. Gisteren plaatsten scholieren een gloednieuwe slagboom.
Een ijskoude wind jaagt deze maandag over de eenzame strook land tussen Rhederbrug en de Duitse grens. Sylvester, Chiel, Dani en Stijn hebben er geen last van. Bij het voormalig grenskantoor langs de Rhederweg zijn zij druk bezig met het installeren van een slagboom. Ze hebben deze zelf gemaakt op de Campus in Winschoten…

Lees het hele artikel in het Dagblad van het Noorden, 7 december 2021.

 

Hoe gaat het met de noordelijkste grenspaal van Nederland?

[15/11/21]
Lammert Kwant van Waddengidsweb is afgelopen vrijdag voor het eerst sinds enige jaren weer gaan kijken bij de dukdalfgrenspaal in de Dollard, de noordelijkste grenspaal van Nederland. Op Waddengidsweb verhaalt hij erover en zijn mooie foto’s te zien.

In december 2019 was Lammert er voor ’t laatst. Gelukkig kon hij nu constateren: de paal staat er nog ’t zelfde bij als de voorlaatste keer. Maar de foto’s laten zien, dat deze paal écht wel eens een flinke opknapbeurt mag krijgen!

De plannen van Stichting Het Groninger Landschap daarvoor lagen klaar in 2019. Een bericht van 6 december dat jaar: ‘We laten nu een kostenraming maken voor herstel van de grenspaal in combinatie met realisatie van een meetpunt voor de natuurkwaliteit. Als die er is, start de fondsenwerving’.

Nog niks gebeurd dus. We wachten af.

Lees het gehele bericht me de foto’s op de website van Waddengidsweb.

Interreg Vlaanderen-Nederland publiceert artikel over Grensfietsen.NL

Onlangs meldde ik me bij Interreg Vlaanderen-Nederland, het Europees fonds voor regionale ontwikkeling in deze grensstreek, met het verzoek om enig kaartmateriaal, gevonden op de Interreg-website, te mogen gebruiken. De communicatiemedewerker van het fonds was erg enthousiast over Grensfietsen.NL en heeft een uitgebreid artikel aan Grensfietsen.NL gepubliceerd op de Interreg-website: Fietsen langs de Nederlandse grens.

Het begint zo:

“Elk van ons zag door covid wel één of ander plan of droom in rook opgaan. Zo ook Niko Winkel, die van plan was om in april 2020 een fietstocht te ondernemen naar Rome. Lockdown. En dus vond hij een alternatief: de Nederlandse grens af fietsen. Aanvankelijk enkel de Duitse, later kwam daar ook het Belgische deel bij. Een fietstocht van Groningen tot Zeeland, in totaal meer dan 1.300 kilometer lang. Niko splitste de tocht op in 17 verschillende etappes tussen de 60 en 90 kilometer en ging op zoek naar de verhalen van de plaatsen waar hij passeerde. Die bundelde hij op zijn website www.grensfietsen.nl, zodat iedereen nu in zijn fietswiel kan treden. Een leuke manier om de prachtige grensstreek te verkennen, maar ook om heel wat op te steken van de typische grensgeschiedenis!”

Het Interreg-fonds besteed in het artikel ook uitgebreid aandacht aan de natuurparken (in ontwikkeling) in de Brabants-Vlaamse en Zeeuws-Vlaamse grenstreek: Kempen-Broek, Kalmthoutse Heide en Groot Saeftinghe.

Grensfietsen.NL is natuurlijk superblij met deze positieve aandacht!

Kijk verder op de Interreg-website.

 

RTV Noord: Grenskantoortje Rhederbrug na jaren opgeknapt: ‘De vlag hangt weer in de top’

RTV Noord heeft heel mooi nieuws op 5 november 2021: het grenskantoortje bij Rhederbrug, jarenlang een bouwval, ziet er weer prachtig uit! :

Het was jarenlang een doorn in het oog van de gemeente Westerwolde: het voormalige grenskantoortje bij Rhederbrug. Maar na een opknapbeurt heeft het inmiddels meer weg van een toeristische trekpleister dan een ‘rotte kies’.
Vol trots laat eigenaar Richart Joling foto’s zien van de huidige buitenkant van het gebouw. Hij noemt het een tussenstand, want het duurt nog wel even voordat de hele restauratieklus af is. De binnenkant moet nog een flinke opknapbeurt krijgen, maar de buitenkant is inmiddels behoorlijk aangepakt.

Nieuw: ‘Grensstreken’ van NRC-journalist Milo van Bokkum

(OVT – VPRO:) “Het was een van de vele absurde ervaringen die ons in het coronatijdperk plots ten deel viel: de terugkeer van de harde grens met buurlanden België en Duitsland. We waren het niet meer gewend en voor veel Nederlanders was het een geheel nieuwe en schokkende ervaring: dat een denkbeeldige lijn ons gaan en staan beperkt. De grens ís welbeschouwd een merkwaardig fenomeen. Zeker bezien door de ogen van NRC-redacteur Milo van Bokkum, die een boekje schreef waarin hij de meest wonderlijke verhalen over landsgrenzen verzamelde: Grensstreken. Milo van Bokkum is te gast.”

Op Milo’s eigen website:

Grensstreken

Grensstreken onderzoekt de aantrekkingskracht van grenzen, aan de hand van de wonderlijkste voorbeelden. Waar komen de enclaves, de kronkels en de rechte lijnen op de wereldkaart vandaan? Waarom gebruikten grensmakers een liniaal? Bestaat er een land in een land in een land? En zijn er stukken van de wereldbol die door geen enkel land worden geclaimd? Bestaan er volken die aan beide zijden van een hooggebergte leven?

Grenzen hebben in ons hoofd een verregaande invloed. We staan soms uren te wachten om er een over te steken, en leren van jongs af aan hoe ze de wereld verdelen. In alle werelddelen begrenst de mens zijn land van dat van de buren, en scheidt zo het Zelf van de Ander. Milo van Bokkum bestudeert de lijn die ons van de ander scheidt, en hoe dat zo is gekomen. Die grenzen vormen niet alleen miljoenen kilometers identiteit, ook zijn ze een schier oneindige bron van smakelijke geschiedenissen.

Grensstreken is zeer rijk geïllustreerd met de schitterendste historische kaarten.

Het boek is uitgegeven bij Uitgeverij Van Oorschot, Amsterdam en is verkrijgbaar bij de boekhandel.
ISBN 9789028211100
Paperback
228 pagina’s
Prijs: € 25,-

 

= = =

Ben nu zelf in ’t buitenland, maar ik ga dit boek zéker even bestellen als ik weer thuis ben! Lijkt me érg interessant!
Zie ook hier:
* op de VPRO-website
* Milo van Bokkum’s eigen website
* Milo was ook op Radio 1

De Gelderlander: “Dikste wilg van Nederland na stambreuk niet de dikste meer: ‘Zo zonde’”

Ik kom er nu pas achter, het is al begin dit jaar gebeurd: een enorm deel van de dikste wilg van Nederland, dichtbij Millingen aan de Rijn, aan de overkant van de Rijn (of: het Bijlands Kanaal), is afgebroken. Op Grensfietsen.NL gaat een verhaal over deze bijzondere bomen, ze bevinden zich pal aan de landsgrens, die zich hier in het midden van de Rijn bevindt. De Grensfietsen.NL-route gaat langs deze bomen. 

Op 12 maart 2021 berichtte De Gelderlander (Pim Roelofs):

TOLKAMER – Krak, boem: weg record. Na het afbreken van een deel van de stam is de dikste wilg van Tolkamer niet de dikste van Nederland meer. De vraag is of de eeuwenoude boom de breuk overleeft.

Met een omvang van 7,87 meter was de schietwilg achter recreatiepark en camping De Bijland in Tolkamer de dikste van Nederland. Met de nadruk op was, want nu een flink deel van de stam is afgebroken wordt de eerste plek overgenomen door een exact 7 meter dikke boom die aan de IJssel in Zutphen staat. Hovenier Gijs van Schip uit Aerdt zet zijn hand tegen de meer dan 250 jaar oude boom in Tolkamer en zucht. ,,Dit is zo zonde’’, zegt hij.

Vol in wind?

Over hoe de imposante boom in Tolkamer deels heeft kunnen instorten en wanneer dat precies is gebeurd, daarover zijn de meningen verdeeld. In de omgeving van de boom zijn de afgelopen jaren veel bomen gekapt en daardoor zou hij volgens wandelaars ‘vol in de wind staan’.

Hovenier Van Schip bestrijdt echter dat de enorme tak alleen door een windvlaag is afgebroken. ,,Ik denk dat een deel van de stam in een januaristorm is bezweken onder het gewicht van de kroon. De tak die nu is afgebroken kan wel 4000 tot 5000 kilo wegen’’, legt hij uit.

Volgens Frank Cornielje van camping De Bijland is blikseminslag de oorzaak van de schade aan de boom. ,,Ik kreeg half augustus vorig jaar foto’s opgestuurd van de enorme tak die was afgebroken. Het had toen gestormd. Erg jammer, maar dat is de natuur.’’

Van Schip hoopt dat de boom herstelt. Hij ontdekte de reuzenwilg in 2017, toen hij samen met zijn zoon Maurice een routenetwerk voor ruiters en menners aanlegde in een vergeten stuk bos achter recreatieplas De Bijland. Niet één, maar drie dikke wilgen kwamen tevoorschijn. ,,Het terrein was volledig dichtgegroeid en niemand kwam daar. Al decennia niet meer. Ik ben in de regio geboren en getogen, maar ik had die drie reuzen nog nooit gezien.’’

De wilgen zijn van cultuurhistorisch en toeristisch belang voor het Gelders Eiland, waar Tolkamer deel van uitmaakt. Bij de boom is in 2017 een informatiebord geplaatst en vooral in het toeristenseizoen trekt het drietal bekijks. De bomen zijn circa 250 jaar geleden geplant en de takken werden gebruikt om manden te maken, weet Van Schip.

,,Op een gegeven moment hebben ze hun functie als knotwilg verloren en zijn ze gegroeid tot het formaat dat ze nu zijn. Echt prachtig. Maar eigenlijk hadden de bomen jaren terug flink gesnoeid moeten worden. Dan was er nu ook geen enorme tak afgebroken.’’

De vraag is wie een eventuele snoeibeurt nu betaalt. De bomen staan in een stukje niemandsland achter camping De Bijland. Volgens campingeigenaar Cornielje zou het best kunnen dat ze officieel op zijn grond staan, al staan ze buiten de omheining. ,,Ik zou het echt niet weten. Of ik onderhoudsplichtig ben? Ik ga daar geen uitspraken over doen.’’

>> De link naar het artikel; daar vind je ook enige foto’s